Blogs en podcasts Spornife

Meer rust door anders te werken: waarom pauzes productief zijn

Misschien herken je dit.

Je manier van werken wijkt af van wat vaak als standaard productief wordt gezien. Productiviteit wordt meestal ingevuld als: de hele dag achter je computer zitten, mails typen, gesprekken voeren, taken afwerken. En toch voelt dat voor jou niet altijd kloppend.

Je merkt dat je niet de hele dag op dezelfde manier productief kan zijn. Jouw natuurlijke flow vraag afwisseling. Momenten waarin je even weg bent van je werk. Weg van het scherm. Weg van nieuwe input.

En toch gebeurt er net tijdens die momenten iets belangrijks.

Meer rust door anders te werken waarom pauzes productief zijn

Waarom pauzes geen tijdsverlies zijn

POST Uitkijken naar de dagen die weer langer worden De dagen worden weer langer

Tijdens een wandeling, een koffiemoment of even uit het raam kijken, blijft je hoofd actief - maar op een andere manier. Alles wat je tot dan toe hebt binnengekregen, passeert opnieuw de revue.

Na een tijdje merk je dat er iets verschuift. Je hebt opnieuw energie. Het wordt duidelijk waar je prioriteiten liggen voor het volgende werkblok. Welke volgende stap nodig is om vooruitgang te boeken in een project. Of hoe een emotie die ontstaan is door een mail of gesprek ineens beter begrepen en geplaatst kan worden.

Misschien merk je ook dit: hoe langer je blijft doorwerken zonder pauze, hoe langer die pauze nadien nodig is om tot hetzelfde resultaat te komen. Als je te lang doorgaat, blijft je hoofd langer doordenken en duurt het ook langer voor de puzzel gelegd is. Neem je op tijd pauzes, dan wordt alles sneller duidelijk.

Wanneer je alleen maar blijft doorgaan en uiteindelijk op de automatische piloot belandt, raak je makkelijker verstrikt in details. 's Avonds weet je soms niet meer of je alles gedaan hebt wat je moest doen, of hoe je taken precies hebt aangepakt. Dat kan stress geven.
Wanneer je daarentegen bewust pauzes neemt en je werkdag rustig afrondt, krijgt je hoofd de ruimte om je werkdag te verwerken voordat je afsluit. Dan kan je nadien je werk makkelijker loslaten.

Om dat te begrijpen, helpt het om te kijken naar hoe je brein tijdens het werken schakelt tussen drie belangrijke netwerken.

Wat er in je hoofd gebeurt wanneer je pauze neemt

Om dat te begrijpen, helpt het om te kijken naar hoe je brein tijdens het werken schakelt tussen drie belangrijke netwerken.

  • Het netwerk in rust.

    Dit netwerk is actiever wanneer je even pauze neemt en je aandacht niet gericht is op een concrete taak. Op die momenten lijkt het alsof je hoofd stilvalt, alsof je even niets doet. Maar onder de oppervlakte is je brein net volop bezig.

    Alles wat je de voorbije uren hebt opgepikt - details, indrukken, gesprekken, gedachten - wordt opnieuw bekeken en met elkaar in verband gebracht. Losse puzzelstukken schuiven langzaam richting elkaar. En vaak gebeurt daar iets herkenbaars: ineens wordt iets duidelijk. Een idee dient zich aan. Een andere aanpak komt vanzelf naar boven. Je weet plots wat de volgende stap is, zonder dat je er bewust naar zocht.

    Dat zijn die momenten waarop inzichten ontstaan tijdens een wandeling, onder de douche of bij het koffiezetten. Niet omdat je harder denkt, maar omdat je brein de ruimte krijgt om verbanden te leggen en betekenis te geven aan wat al aanwezig was.

    Wanneer je te weinig pauzes neemt en dit netwerk onvoldoende ruimte krijgt, blijven die indrukken onafgewerkt aanwezig. Ze worden niet geïntegreerd in het geheel. Daardoor kan het moeilijk zijn om de werkdag mentaal af te ronden en los te laten. Je hoofd blijft als het ware zoeken naar samenhang. Krijgt het daar overdag geen ruimte voor, dan gebeurt dat vaak pas wanneer de werkdag eigenlijk al voorbij is.

  • Het omgevingsnetwerk of de prioriteitenfilter

    Dit netwerk scant voortdurend alles wat er gebeurt, zowel in je omgeving als in jezelf. Bij veel sensitieve mensen staat dit netwerk bijzonder scherp afgesteld. Je merkt niet alleen de grote prikkels op, maar ook de kleine details: subtiele geluiden, veranderingen in sfeer, lichaamssignalen, nuances in gesprekken. Vaak gebeurt dat automatisch, zonder dat je daar bewust mee bezig bent.

    Wanneer je weinig pauzes neemt, blijft al die informatie tegelijk binnenkomen. Elk signaal blijft even aanwezig, alsof alles even dringend is. Het wordt moeilijk om te voelen wat nu echt aandacht vraagt en wat mag wegzakken. Je energie raakt versnipperd en je grenzen worden minder duidelijk. Dat geeft een vol hoofd, twijfel en soms het gevoel dat je alles tegelijk moet managen.

    Tijdens pauzes gebeurt hier iets herkenbaars. Ineens voel je dit: dit is belangrijk, dit kan wachten.
    Een vaag onrustig gevoel krijgt een naam. Je weet plots waar je "ja" tegen zegt en waar je "nee" tegen mag zeggen. Niet omdat je er rationeel over nadenkt, maar omdat het weer duidelijk wordt waar je aandacht naartoe wil. Dat is het salience netwerk dat opnieuw richting geeft.

  • Het uitvoeringsnetwerk

    Dit is het deel van je brein dat ideeën omzet in stappen, dat plannen maakt, beslissingen neemt en zorgt dat de dingen ook echt gedaan worden.

    Wanneer dit netwerk kan voortbouwen op wat al verwerkt is en wat al geselecteerd is, merk je dat:

    • je sneller weet waar te beginnen
    • beslissingen minder energie kosten
    • actie vanzelfsprekender aanvoelt

    Actie voelt niet langer als trekken en duwen, maar als iets dat vanzelf op gang komt.

    Maar wanneer je zonder pauze blijft doorgaan, moet dit netwerk tegelijk denken, kiezen en uitvoeren. Dan voelt alles zwaarder. Een mail schrijven duurt langer. Je blijft hangen in details. Je weet wat je moet doen, maar niet waar te beginnen. Niet omdat je het niet kan, maar omdat dit netwerk overloaded is.

    Na een pauze merk je vaak het verschil. Je keert terug en weet: dit is de volgende stap. Actie voelt niet langer als trekken en duwen, maar als iets dat vanzelf op gang komt.

Hoe deze 3 netwerken samenwerken

Netwerken

Deze drie netwerken werken voortdurend samen. Terwijl het ene deel van je brein informatie opvangt en er betekenis aan geeft, helpt het ander deel bepalen wat nu echt belangrijk is. Pas daarna kan het uitvoerende deel gericht in actie komen.

Pauzes vormen daarin het schakelmoment. Ze geven ruimte voor inzicht, helpen keuzes te maken en zorgen ervoor dat het gemakkelijker is om het uit te voeren. Wanneer die schakelmomenten ontbreken, lopen de processen door elkaar. Je blijft doorgaan zonder structuur, of je blijft nadenken zonder echt over te gaan in daadkracht.

Anders werken betekent dan niet minder doen, maar bewuster schakelen. Ruimte maken voor het samenspel van oppikken, verwerken, kiezen en uitvoeren. Zodat ideeën kunnen ontstaan, prioriteiten duidelijk worden en taken weer uitgevoerd worden - en je aan het einde van de dag ook echt kan afronden en loslaten.

Meer rust door anders te werken

Dat samenspel wordt voelbaar wanneer je je manier van werken anders begint in te richten. Wanneer je eerst een periode geconcentreerd werkt en daarna bewust even afstand neemt, gaat je brein achter de schermen verder aan de slag.

Wanneer je daarna opnieuw begint, voelt het alsof je met frisse ogen terugkomt. Er is opnieuw energie, richting en duidelijkheid. Het werken verloopt vlotter, je twijfelt minder, neemt gemakkelijker beslissingen en de volgende stap dient zich bijna vanzelf aan.

In de praktijk kan dat er heel concreet uitzien. Misschien merk je dat je anders gaat plannen. Dat je pauzes bewust in je agenda zet, zodat ze niet ongemerkt gevuld worden met meetings. Of dat je 's middags wat meer tijd neemt - niet alleen om te eten, maar ook om terug te kijken op wat er al gebeurd is, je werk te structureren en duidelijk te krijgen wat in de volgende halve dag prioriteit heeft. 
Hoe dit er concreet uitziet, verschilt van persoon tot persoon.

Productiviteit krijgt dan een andere betekenis. Het gaat niet langer over elke minuut vanuit het centrale executieve netwerk te functioneren, maar over werken op een manier die voor jou past, met ruimte voor de andere netwerken. Dit gaat over jezelf ruimte geven om te schakelen tussen doen en verwerken. Want ook tijdens pauzes is je brein actief. En ook dat is productiviteit.

  • Rust zit dan niet aan het einde van de dag. Ze ontstaat onderweg. In pauzes die geen onderbreking zijn, maar voorbereiding. In verwerkingsmomenten die ervoor zorgen dat je daarna écht kan werken -  en 's avonds ook echt kan loslaten.

Bronnen en duiding

Geïnspireerd door neurowetenschappelijke inzichten over hersennetwerken (verwerking, aandacht en uitvoering), vertaald naar de praktijk van werk en hoogsensitiviteit. 
Met dank aan het werk van Esther Bergsma (Hoogsensitief.nl)

Icon circles

Coaching voor jongeren en volwassenen

Mentaal welzijn
Veerkracht
Zelfvertrouwen
Stress
Faalangst
Perfectionisme
Werk & leven
Gevoelig en Intens
Hoogsensitiviteit
Hoogbegaafdheid

Icon circles

Coaching voor kinderen, jongeren en hun ouders

Gevoelig en Intens
Emoties
Op school & thuis
Zelfvertrouwen
Stress
Faalangst
Perfectionisme
Mentaal welzijn
Hoogsensitiviteit
Hoogbegaafdheid